top of page


Internationaliseringsproject Spanje

Gedurende de opleiding ben ik steeds bewuster gaan kijken naar de kracht van authentieke leeromgevingen buiten de traditionele klaslokalen, waarin studenten verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leerproces en actief reflecteren op hun handelen. Mijn visie op onderwijs heeft zich daarbij ontwikkeld van vooral kennisoverdracht naar het creëren van betekenisvolle leerervaringen waarin persoonlijke, professionele en interculturele ontwikkeling samenkomen.
Voor mij krijgt leren nog meer betekenis wanneer dit plaatsvindt in een internationale context. Binnen de autotechniek werken studenten later steeds vaker in een internationaal georiënteerd werkveld. Ik vind het daarom belangrijk dat zij tijdens hun opleiding kennismaken met andere werkwijzen, technologieën en culturele perspectieven. Onderzoek van Tarchi en Surian (2021) laat zien dat studieprogramma’s in het buitenland bijdragen aan de ontwikkeling van interculturele competenties. Deze ontwikkeling bevordert niet alleen persoonlijke groei, maar vergroot ook de professionele effectiviteit van studenten binnen een internationaal vakgebied zoals de autotechniek.
Vanuit deze visie zijn wij in schooljaar 2024/2025 een samenwerking gestart met de Spaanse techniekschool Cifp Río Tormes. Samen met collega A. Stet heb ik dit traject opgezet en zijn wij met vijf studenten naar Spanje gereisd om daar gedurende een week een gezamenlijk project uit te voeren met Spaanse docenten en studenten. Tijdens dit traject merkte ik hoe krachtig internationale samenwerking kan zijn, niet alleen voor studenten, maar ook voor docenten en teams. In de samenwerking met Spaanse collega’s werd ik mij bewuster van andere manieren van begeleiden en organiseren. Dit heeft mijn visie op teacher leadership verder verdiept: onderwijsontwikkeling ontstaat niet individueel, maar juist in samenwerking en dialoog met anderen.
Na deze studiereis ben ik kritisch gaan kijken naar de duurzaamheid van de samenwerking. Ik merkte dat veel organisatie en verantwoordelijkheid bij mij lagen. Hoewel dit efficiënt werkte, zag ik ook dat hierdoor het risico ontstond dat het project te afhankelijk werd van één persoon. Vanuit deze reflectie heb ik er bewust voor gekozen om in schooljaar 2025/2026 een stap terug te doen in de uitvoering van het project. Enerzijds omdat ik betrokken ben bij andere internationale projecten, maar vooral omdat ik collega’s meer ruimte wilde geven om eigenaarschap te ontwikkelen. A. Stet kreeg hierdoor een grotere rol in zowel de voorbereiding als de uitvoering van de reis. Tijdens de reis in maart 2026 was hij op locatie verantwoordelijk voor het project in Spanje en nam hij na terugkomst ook het voortouw in de evaluatie met studenten. Ik bleef betrokken als eindverantwoordelijke, maar maakte bewust ruimte voor gedeeld leiderschap.
Deze keuze vroeg van mij om anders naar leiderschap te kijken. Ik herken bij mezelf het patroon dat ik verantwoordelijkheid snel naar mij toe trek om kwaliteit te waarborgen. Tijdens dit traject heb ik geleerd dat duurzaam teacher leadership niet betekent dat ik zelf continu de kartrekker blijf, maar juist dat ik anderen in positie breng en vertrouwen geef om verantwoordelijkheid te nemen. Dit vond ik soms spannend, omdat ik ook de kwaliteit en continuïteit van het project wilde bewaken. Tegelijkertijd heb ik ervaren dat gedeeld eigenaarschap leidt tot meer betrokkenheid binnen het team en zorgt voor een duurzamere borging van onderwijsvernieuwing.

Systeem- en persoonsontwikkeling
Door de samenwerking met de techniekschool in Spanje op te zetten en deze vervolgens bewust breder in het team te beleggen, heb ik bijgedragen aan systeemontwikkeling binnen de opleiding. Waar het project aanvankelijk sterk aan mijn rol verbonden was, is het inmiddels minder persoonsafhankelijk geworden en structureler ingebed in het team. Daarmee is internationalisering duurzamer geborgd.
Daarnaast is sprake van persoonsontwikkeling: een collega is gegroeid in een coördinerende rol en heeft meer eigenaarschap genomen in de organisatie en uitvoering van het project. Hierdoor is niet alleen de continuïteit van het project versterkt, maar ook de professionele capaciteit binnen het team vergroot.

Doorwerking volgens Daan Andriessen (Hogeschool Utrecht, z.d.)

MLI-competenties en Masterstandaarden
Binnen de competentie leren heb ik geleerd om leren buiten het traditionele klaslokaal te beschrijven en oog te hebben voor maatschappelijke en professionele ontwikkelingen binnen de autotechniek.
Binnen de competentie innoveren heb ik geleerd strategisch na te denken over verduurzaming van het project en collega’s ruimte te geven om eigenaarschap te ontwikkelen.
Binnen de masterstandaard meesterschap heb ik geleerd bewust een stap terug te doen ten gunste van teamontwikkeling.
Binnen de masterstandaard interprofessioneel handelen heb ik geleerd interdisciplinair samen te werken met collega’s en buitenlandse partners.
Binnen de masterstandaard doorwerking heb ik geleerd om meerdere collega’s actief te betrekken bij het project en bij te dragen aan een meer structurele verankering van internationalisering binnen de onderwijspraktijk.

Mijn ontwikkeling
Een belangrijke ontwikkeling is dat ik bewuster ben gaan kijken naar gedeeld eigenaarschap. Door dit jaar bewust een stap terug te doen en collega’s meer verantwoordelijkheid te geven, heb ik ervaren hoe belangrijk het is om onderwijsontwikkeling samen te dragen. Hierdoor wordt onderwijs minder persoonsafhankelijk en ontstaat meer continuïteit binnen het team.

![]() Groepsfoto van de studiereis op schooljaar 2024/2025 |
|---|
![]() Groepsfoto van de studiereis op schooljaar 2025/2026 |
|---|
bottom of page

